สระผมทุกวันทำให้ผมร่วงจริงไหม? คำตอบและวิธีสระให้เหมาะกับหนังศีรษะ

เคยไหมคะ ยืนมองเศษผมที่กระจุกอยู่ตรงท่อน้ำทิ้งหลังสระผมเสร็จ แล้วเกิดคำถามขึ้นมาทันทีว่า หรือเราไม่ควรสระผมทุกวันนะ ยิ่งสระยิ่งร่วงหรือเปล่า ความเชื่อนี้ทำให้หลายคนกังวลจนไม่กล้าสระผมเลยค่ะ

สระผมทุกวันไม่ได้ทำให้ผมร่วงค่ะ การสระผมไม่ได้ทำให้รากผมอ่อนแอ ผมที่หลุดออกมาตอนสระคือผมที่หมดอายุและพร้อมหลุดอยู่แล้ว วันนี้นารักษ์จะพาไขข้อข้องใจนี้แบบชัดๆ พร้อมบอกว่าหนังศีรษะแต่ละแบบควรสระผมบ่อยแค่ไหน และสระอย่างไรให้ถนอมรากผมที่สุดค่ะ

สระผมทุกวันทำให้ผมร่วงจริงไหม?

คำตอบสั้นๆ คือไม่จริงค่ะ เส้นผมที่หลุดตอนสระคือผมที่อยู่ในระยะพัก (Telogen Phase) ซึ่งจะหลุดอยู่แล้วไม่ว่าเราจะสระหรือไม่ การสระและการใช้นิ้วนวดแค่ช่วยให้ผมที่หมดอายุเหล่านั้นหลุดออกมาพร้อมกันในครั้งเดียว

ตามธรรมชาติคนเราผมร่วงวันละประมาณ 50 ถึง 100 เส้น คนที่เว้นหลายวันกว่าจะสระผมจึงมักเห็นผมร่วงในวันสระมากกว่าปกติ เพราะเป็นผมที่หลุดสะสมไว้หลายวันนั่นเองค่ะ

สระแล้วผมร่วงเยอะผิดปกติ? เช็ก 4 พฤติกรรมที่ทำร้ายผมโดยไม่รู้ตัว

แม้การสระผมจะไม่ใช่ต้นเหตุ แต่พฤติกรรมระหว่างสระและหลังสระทำร้ายเส้นผมได้จริงค่ะ ลองเช็กดูว่าทำข้อไหนอยู่บ้าง

1. เกาหนังศีรษะแรงเกินไป

การใช้เล็บเกาแรงๆ เพราะรู้สึกสะอาดหายคัน อาจทำให้หนังศีรษะเป็นแผลถลอก และนำไปสู่การติดเชื้อหรือรากผมอักเสบได้ ควรใช้ปลายนิ้วนวดแทนค่ะ

2. ใช้แชมพูที่มีสารทำความสะอาดรุนแรง

แชมพูที่มีสารซัลเฟต (Sulfates) เข้มข้นหรือน้ำหอมแรงๆ อาจดึงความชุ่มชื้นออกจากหนังศีรษะมากเกินไป โดยเฉพาะคนที่ผิวแห้งหรือแพ้ง่าย ทำให้หนังศีรษะแห้ง ลอก หรือระคายเคือง

3. เช็ดหรือหวีผมแรงๆ ตอนผมเปียก

ตอนผมเปียกเส้นผมเปราะที่สุด การกระชากหวีหรือใช้ผ้าขนหนูขยี้แรงๆ ทำให้ผมขาดกลางเส้นได้ง่ายมากค่ะ

4. เป่าลมร้อนจัดใกล้หนังศีรษะ

การจ่อไดร์ลมร้อนใกล้หนังศีรษะนานๆ ทำให้หนังศีรษะแห้งกร้าน และทำให้เส้นผมแห้งเปราะในระยะยาว

ควรสระผมบ่อยแค่ไหน? เช็กตามสภาพหนังศีรษะ

ไม่มีกฎตายตัวว่าทุกคนต้องสระผมทุกวันหรือวันเว้นวันค่ะ ความถี่ที่เหมาะที่สุดขึ้นอยู่กับสภาพหนังศีรษะของแต่ละคน

สภาพหนังศีรษะ	ความถี่ที่แนะนำ	เหตุผล
หนังศีรษะมัน หรือออกกำลังกายเหงื่อออกบ่อย	สระทุกวัน	ล้างคราบมันและเหงื่อไม่ให้สะสมจนเกิดรังแคหรือเชื้อรา
หนังศีรษะธรรมดา	วันเว้นวัน หรือ 2 วันครั้ง	สะอาดพอ และยังเหลือน้ำมันธรรมชาติเคลือบเส้นผม
หนังศีรษะแห้ง หรือผมทำสีทำเคมี	ทุก 2 ถึง 3 วัน	ลดการล้างน้ำมันธรรมชาติที่ช่วยปกป้องผม

1. หนังศีรษะมัน หรือเหงื่อออกบ่อย ควรสระทุกวัน

คนหนังศีรษะมันหรือทำกิจกรรมที่เหงื่อออกมาก ควรสระผมทุกวันค่ะ เพื่อล้างคราบมัน สิ่งสกปรก และเหงื่อไม่ให้สะสม ซึ่งเป็นต้นเหตุของรังแคและหนังศีรษะอักเสบ ควรเลือกแชมพูสูตรอ่อนโยนที่ใช้ได้ทุกวัน เพื่อไม่ให้หนังศีรษะแห้งเกินไป

2. หนังศีรษะธรรมดา สระวันเว้นวัน

ถ้าหนังศีรษะไม่ได้มันเยิ้มระหว่างวันและไม่ได้เจอฝุ่นควันมาก การสระวันเว้นวันถือว่าสมดุลที่สุดค่ะ ช่วยรักษาความสะอาด และยังเหลือน้ำมันธรรมชาติ (Sebum) ไว้ปกป้องเส้นผมและหนังศีรษะ

3. หนังศีรษะแห้ง หรือผมทำสี สระทุก 2 ถึง 3 วัน

คนผิวแห้งหรือผมผ่านเคมีบ่อยๆ ไม่จำเป็นต้องสระทุกวันค่ะ การสระถี่เกินไปจะล้างน้ำมันธรรมชาติออก หนังศีรษะอาจแห้งลอกเป็นขุย และเส้นผมแห้งกรอบ ชี้ฟู ขาดง่ายขึ้น

วิธีสระผมทุกวันให้ถูกวิธี ถนอมรากผม

ถ้าอยากสระผมทุกวันอย่างสบายใจ ลองปรับตาม 4 ขั้นตอนนี้ค่ะ

1. ใช้น้ำอุณหภูมิปกติ เลี่ยงน้ำร้อนจัด เพราะจะล้างน้ำมันที่เคลือบหนังศีรษะออกจนแห้งและระคายเคือง
2. เน้นแชมพูที่หนังศีรษะ ใช้ปลายนิ้วนวดเบาๆ ส่วนปลายผมปล่อยให้ฟองไหลผ่านก็พอ ไม่ต้องขยี้แรง
3. ลงครีมนวดแค่ช่วงปลายผม เว้นโคนผมไว้ราว 2 ถึง 3 นิ้ว เพื่อไม่ให้หนังศีรษะมันและอุดตัน
4. ซับเบาๆ และเป่าลมเย็น ใช้ผ้าขนหนูซับน้ำออก ห้ามขยี้ แล้วเป่าด้วยลมเย็นหรือลมอุ่นจนแห้งสนิท

พักแชมพูบ้างได้ไหม?

ในวันที่อากาศเย็น หรือหนังศีรษะไม่ได้มันมาก บางคนเลือกพักแชมพูเป็นครั้งคราว (No Poo) เพื่อให้หนังศีรษะได้พัก วิธีที่นิยมมีดังนี้ค่ะ

• Co-Washing ใช้ครีมนวดสูตรไม่มีซิลิโคน (Silicone-free) นวดทำความสะอาดแทนแชมพู เหมาะกับผมหยิก ผมดัด หรือผมแห้ง
• สระด้วยน้ำเปล่า (Water-Only) ใช้น้ำอุณหภูมิปกตินวดล้างหนังศีรษะอย่างทั่วถึง
• สมุนไพรไทย เช่น น้ำมะกรูดเผาไฟต้ม ซึ่งเป็นวิธีดั้งเดิมที่หลายคนใช้กันมานาน

วิธีเหล่านี้ไม่เหมาะกับคนหนังศีรษะมันหรือมีรังแคค่ะ เพราะอาจทำความสะอาดได้ไม่พอ และควรหลีกเลี่ยงการใช้เบกกิ้งโซดาสระผม เพราะมีความเป็นด่างสูงจนทำให้เส้นผมแห้งเสียได้

คำถามที่พบบ่อยเรื่องสระผมทุกวัน

สระผมแล้วผมร่วงวันละกี่เส้นถึงควรกังวล?

ถ้าผมร่วงมากกว่าเดิมชัดเจนติดต่อกันหลายสัปดาห์ ผมร่วงเป็นกระจุก หรือเห็นหนังศีรษะเป็นหย่อม ควรปรึกษาแพทย์ผิวหนังเพื่อหาสาเหตุ เช่น ฮอร์โมน ความเครียด หรือการขาดสารอาหารค่ะ

สระผมตอนกลางคืนดีไหม?

สระได้ค่ะ แต่ต้องเป่าผมให้แห้งสนิทก่อนนอน เพราะการนอนทั้งที่ผมชื้นทำให้หนังศีรษะอับชื้นและเสี่ยงเชื้อรา

กินวิตามินบำรุงผมช่วยแก้ผมร่วงจากการสระได้ไหม?

ผมที่ร่วงตอนสระส่วนใหญ่เป็นเรื่องปกติ วิตามินอย่างไบโอตินหรือสังกะสีช่วยได้เฉพาะคนที่ขาดสารเหล่านี้จริง ถ้าสงสัยควรให้แพทย์ตรวจก่อนเสริมค่ะ

แหล่งอ้างอิง

• American Academy of Dermatology. Do you have hair loss or hair shedding?
• Trüeb RM. Shampoos, ingredients, efficacy and adverse effects. Journal der Deutschen Dermatologischen Gesellschaft, 2007.
• Guo EL, Katta R. Diet and hair loss, effects of nutrient deficiency and supplement use. Dermatology Practical and Conceptual, 2017.

สรุปแล้วสระผมทุกวันไม่ใช่สาเหตุของผมร่วงค่ะ ขอแค่เลือกแชมพูให้เหมาะกับหนังศีรษะ และสระ เช็ด เป่าอย่างถูกวิธี ผมก็แข็งแรงได้แม้จะสระทุกวันนะคะ

บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการวินิจฉัยหรือการรักษาจากแพทย์