พุงป่องตอนเย็นทั้งที่ตอนเช้าพุงยุบ เกิดจากอะไร? สาเหตุและวิธีแก้ของสาวออฟฟิศ

ตื่นเช้ามาส่องกระจก หมุนซ้าย หมุนขวา “หน้าท้องแบนราบ เอวสับสุดๆ” มั่นใจเต็มร้อย รีบคว้ากางเกงยีนส์ตัวเก่งหรือกระโปรงทรงเอเข้ารูปมาใส่ เดินสับขาเข้าออฟฟิศ แต่อนิจจา ตัดภาพมาตอนห้าโมงเย็น กระดุมกางเกงเริ่มปริ ซิปเริ่มตึง ต้องแอบปลดกระดุมเม็ดบนแล้วเอาเสื้อตัวนอกมาบังไว้ จากสาวเอวบางเมื่อเช้า กลายร่างเป็น “คุณแม่ท่านหนึ่ง” ที่ดูเหมือนท้องได้ 4 เดือน ขึ้นรถไฟฟ้าทีแทบจะมีคนลุกให้นั่ง ปัญหาพุงป่องตอนเย็นนี้ไม่ใช่เรื่องตลก แต่เป็น “ความอึดอัดระดับชาติ” ของสาวออฟฟิศหลายคน ที่นอกจากเสียความมั่นใจแล้ว ยังพกความพะอืดพะอมและแน่นท้องกลับบ้านไปด้วยทุกวันค่ะ

พุงป่องตอนเย็นทั้งที่ตอนเช้าท้องแบน ส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากไขมันสะสม แต่เป็นอาการท้องอืด (Bloating) จากลมและแก๊สที่ก่อตัวในทางเดินอาหารระหว่างวัน เพราะไขมันไม่สามารถหนาขึ้นได้ภายในไม่กี่ชั่วโมง วันนี้นารักษ์สรุปสาเหตุที่มาจากพฤติกรรมชาวออฟฟิศ พร้อมวิธีแก้ที่ทำได้ตั้งแต่ที่โต๊ะทำงานมาให้ค่ะ

ทำไมพุงป่องตอนเย็น ทั้งที่ตอนเช้ายังแบนอยู่?

เพราะแก๊สและลมในลำไส้ค่อยๆ สะสมขึ้นตามสิ่งที่เรากิน วิธีที่เรากิน และการที่ร่างกายแทบไม่ได้ขยับตลอดวันค่ะ ถ้ากลางวันไม่ได้กินบุฟเฟต์ชาบูจนพุงกาง ปรากฏการณ์ “พุงแปลงร่าง” ตอนเย็นก็มักมาจากท้องอืด ไม่ใช่น้ำหนักหรือไขมันที่เพิ่มขึ้น และพฤติกรรมชาวออฟฟิศนี่แหละคือตัวเร่งชั้นดีเลย

4 สาเหตุพุงป่องตอนเย็นจากพฤติกรรมชาวออฟฟิศ

1. นั่งแช่ นั่งนาน นั่งมาราธอน

การนั่งทำงานติดเก้าอี้ 7-8 ชั่วโมงต่อวันโดยแทบไม่ลุกไปไหน (Sedentary Lifestyle) ทำให้ลำไส้เคลื่อนไหวน้อยลงและระบบย่อยอาหารทำงานช้าลง อาหารที่กินเข้าไปจึงค้างอยู่นานขึ้นและถูกหมักจนกลายเป็นแก๊สค่ะ

2. กินไป ทำงานไป เคี้ยวลมกลืนแก๊สในวันเร่งรีบ

วันไหนงานเร่ง รีบเคี้ยวรีบกลืน หรือเปิดคอมฯ ทำงานไปตักข้าวเข้าปากไป เรามักกลืนอากาศลงท้องมากกว่าปกติโดยไม่รู้ตัว แถมการเคี้ยวไม่ละเอียดยิ่งเพิ่มภาระให้กระเพาะอาหารทำงานหนักขึ้นค่ะ

3. เมนูโปรดที่แอบทำพิษ

ชานมไข่มุก กาแฟนมเย็น ขนมปังเบเกอรี่ช่วงบ่าย หรืออาหารรสจัดโซเดียมสูง เมนูฮีลใจเหล่านี้มักมีแลคโตส กลูเตน และน้ำตาล ที่หลายคนย่อยได้ไม่ดีจนเกิดแก๊ส ส่วนโซเดียมทำให้ร่างกายกักเก็บน้ำ พุงจึงยิ่งดูพองค่ะ

4. ความเครียดสะสม

ร่างกายมนุษย์ตลกมากค่ะ เวลาเครียด ลำไส้ก็เครียดไปด้วย เพราะสมองกับลำไส้สื่อสารกันตลอดเวลา (Gut-Brain Connection) ความเครียดอาจทำให้ระบบย่อยอาหารทำงานผิดจังหวะ และทำให้บางคนรู้สึกแน่นท้องง่ายขึ้น พุงจึงป่องได้ง่ายในวันที่งานหนัก

วิธีแก้พุงป่องตอนเย็น ด้วยการปรับพฤติกรรมในออฟฟิศ

วิธีที่ช่วยได้คือลดลมที่กลืนเข้าไป ลดอาหารที่สร้างแก๊ส และให้ร่างกายได้ขยับระหว่างวันค่ะ ถ้าไม่อยากนั่งอมลมจนอึดอัดตอนเลิกงาน ลองปรับเรื่องเล็กๆ เหล่านี้ดู

1. ทำงาน 50 นาที ลุกขยับ 5 นาที ตั้งนาฬิกาเตือนไว้เลย ทุก 50 นาทีให้ลุกขึ้นยืดเส้นยืดสาย เดินไปเข้าห้องน้ำ หรือเดินไปเติมน้ำสัก 5 นาที ลำไส้จะได้เคลื่อนไหว แก๊สจะได้ระบายออกไม่สะสมในท้อง
2. กินแบบ Mindful Eating หรือกินอย่างมีสติ พักสายตาจากจอคอมพิวเตอร์ตอนกินข้าว เคี้ยวให้ช้าลง คำละประมาณ 20-30 ครั้ง ช่วยลดภาระกระเพาะอาหารและลดปริมาณลมที่กลืนลงไป
3. เลี่ยงตัวเติมแก๊สช่วงบ่าย ลดน้ำอัดลม โซดา เครื่องดื่มที่ใช้หลอดดูด (เพราะหลอดทำให้กลืนลมมากกว่าปกติ) และขนมหวานขบเคี้ยว เปลี่ยนเป็นน้ำเปล่าอุณหภูมิห้อง หรือชาสมุนไพรอุ่นๆ อย่างชาขิงหรือชามินต์ ที่หลายคนดื่มเพื่อช่วยขับลม
4. เพิ่มจุลินทรีย์ดีให้ลำไส้ กินโยเกิร์ตสูตรน้ำตาลน้อย (ดูฉลากว่าน้ำตาลน้อยกว่า 5 กรัมต่อถ้วย) กิมจิ หรือโปรไบโอติกส์ (Probiotics) เพื่อช่วยปรับสมดุลลำไส้ในระยะยาว เมื่อระบบย่อยสมดุลขึ้น อาการท้องอืดพุงป่องก็มักค่อยๆ ดีขึ้นค่ะ

พุงป่องแบบไหนควรไปพบแพทย์?

พุงป่องตอนเย็นส่วนใหญ่เกิดจากพฤติกรรมในชีวิตประจำวันค่ะ แต่ถ้ามีอาการเตือนเหล่านี้ร่วมด้วย อาจเป็นสัญญาณของโรคระบบทางเดินอาหาร เช่น ลำไส้แปรปรวน (IBS) ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อตรวจอย่างละเอียดนะคะ

• ปวดท้องรุนแรง
• น้ำหนักลดผิดปกติโดยไม่ได้ตั้งใจ
• ขับถ่ายปนเลือด
• ท้องผูกสลับท้องเสียเรื้อรัง

คำถามที่พบบ่อยเรื่องพุงป่องตอนเย็น

พุงป่องตอนเย็นแปลว่าอ้วนขึ้นหรือเปล่า?

ส่วนใหญ่ไม่ใช่ค่ะ ถ้าตอนเช้าพุงกลับมายุบเหมือนเดิม นั่นคือลมและแก๊สในทางเดินอาหาร ไม่ใช่ไขมัน เพราะไขมันไม่เพิ่มขึ้นแล้วหายไปภายในวันเดียว

ทำไมวันที่เครียดพุงถึงป่องกว่าปกติ?

เพราะสมองกับลำไส้เชื่อมโยงกันค่ะ ความเครียดอาจทำให้ระบบย่อยอาหารทำงานผิดจังหวะ การพักหายใจลึกๆ และลุกเดินระหว่างวันจึงช่วยได้ทั้งใจและท้อง

ลุกเดินแค่ 5 นาทีช่วยลดท้องอืดได้จริงไหม?

ช่วยได้ค่ะ การขยับตัวช่วยให้ลำไส้เคลื่อนไหวและระบายแก๊ส การลุกสั้นๆ บ่อยๆ ระหว่างวันจึงดีกว่านั่งติดเก้าอี้ยาวหลายชั่วโมง

แหล่งอ้างอิง

• National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK). Symptoms and Causes of Gas in the Digestive Tract.

บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการวินิจฉัยหรือการรักษาจากแพทย์