กินกลูต้าแล้วขาวจริงไหม? สรุปงานวิจัย ความเสี่ยง และสิ่งที่กำหนดสีผิวจริงๆ

เปิดโซเชียลทีไรก็เจอแต่รีวิว “กินกลูต้าเดือนเดียว ขาวขึ้นสองระดับ” บางคนถ่ายแขนเทียบก่อนและหลังให้ดูชัดๆ จนเราเริ่มลังเลว่าควรลองบ้างดีไหม แต่อีกใจก็สงสัยว่ามันได้ผลจริง หรือเป็นแค่แสงไฟกับฟิลเตอร์ที่ต่างกัน

คำตอบสั้นๆ คือ กินกลูต้า หรือกลูตาไธโอนแบบรับประทาน มีงานวิจัยขนาดเล็กบางชิ้นพบว่าผิวอาจจางลงได้เล็กน้อยในบางจุด โดยเฉพาะผิวที่โดนแดด แต่ผลไม่สม่ำเสมอ ทำในระยะสั้น และยังสรุปไม่ได้ว่าจะทำให้ขาวขึ้นแบบที่โฆษณาเห็นภาพ วันนี้นารักษ์ชวนมาอ่านงานวิจัยกันแบบตรงไปตรงมา ทั้งส่วนที่ได้ผล ส่วนที่ยังไม่รู้ และเรื่องความปลอดภัยที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจค่ะ

กลูตาไธโอนคืออะไร ทำไมคนถึงเชื่อว่าทำให้ผิวขาว?

กลูตาไธโอน (Glutathione) เป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่ร่างกายสร้างขึ้นเองได้ในเซลล์ จากกรดอะมิโน 3 ตัว ช่วยรักษาสมดุลของเซลล์ค่ะ

ที่คนเชื่อว่าทำให้ผิวขาว เพราะในหลอดทดลองกลูตาไธโอนไปรบกวนเอนไซม์ไทโรซิเนสที่ใช้สร้างเม็ดสีเมลานิน และอาจทำให้เซลล์เปลี่ยนไปสร้างเม็ดสีชนิดสีอ่อนแทนชนิดสีเข้ม ข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) อธิบายว่าการที่ผิวขาวขึ้นนั้นเดิมเป็น “ผลข้างเคียงชั่วคราว” ที่เห็นในผู้ป่วยซึ่งได้รับกลูตาไธโอนปริมาณมากเพื่อการรักษา ไม่ใช่สรรพคุณหลักของสารนี้

กินกลูต้าแล้วขาวจริงไหม งานวิจัยในคนว่าอย่างไร?

งานวิจัยในคนที่มีกลุ่มเปรียบเทียบยังมีไม่กี่ชิ้น และผลออกมาไม่ไปทางเดียวกันค่ะ และหลายชิ้นทำในคนไทยกับคนเอเชีย

งานวิจัย	ทำในใคร	ให้อะไร นานเท่าไหร่	ผลที่พบ
Arjinpathana และ Asawanonda (2012)	นักศึกษาแพทย์ไทย 60 คน	กลูตาไธโอน 500 มก. ต่อวัน 4 สัปดาห์ เทียบยาหลอก	ค่าเม็ดสีลดลงทุกจุดที่วัด แต่ต่างจากยาหลอกอย่างมีนัยสำคัญแค่ 2 จาก 6 จุด คือใบหน้าด้านขวาและแขนที่โดนแดด
Weschawalit และคณะ (2017)	ผู้หญิงไทยอายุ 20 ถึง 50 ปี 60 คน	กลูตาไธโอน 250 มก. ต่อวัน (2 รูปแบบ) 12 สัปดาห์ เทียบยาหลอก	ค่าเม็ดสีมีแนวโน้มต่ำกว่ายาหลอก แต่ภาพรวมไม่ต่างอย่างมีนัยสำคัญ เห็นผลชัดขึ้นในกลุ่มย่อยอายุเกิน 40 ปีบางจุด
Sitohang และคณะ (2021)	ผู้ใหญ่อินโดนีเซียอายุ 33 ถึง 50 ปี 83 คน	กลูตาไธโอนร่วมกับวิตามินซี กรดอัลฟาไลโปอิก และซิงก์ 12 สัปดาห์ เทียบยาหลอก	จุดด่างดำและสีผิวดีขึ้นมากกว่ายาหลอกเล็กน้อยในบางกลุ่ม แต่ไม่ต่างอย่างมีนัยสำคัญ
Handog และคณะ (2016)	ผู้หญิงฟิลิปปินส์ 30 คน	กลูตาไธโอนแบบอมใต้ลิ้น 8 สัปดาห์ ไม่มีกลุ่มยาหลอก	ค่าเม็ดสีลดลงจากเดิม แต่ไม่มีกลุ่มเปรียบเทียบ จึงสรุปได้จำกัด

งานทบทวนอย่างเป็นระบบของ Dilokthornsakul และคณะ (2019) ซึ่งรวมงานวิจัยในคนที่สุขภาพดี สรุปว่าหลักฐานเรื่องผิวขาวจากกลูตาไธโอน ยังสรุปไม่ได้ เพราะงานมีคุณภาพจำกัดและผลไม่สม่ำเสมอ แต่มีแนวโน้มว่าอาจช่วยให้ผิวบริเวณที่โดนแดดดูสว่างขึ้น ส่วนผิวที่ไม่ค่อยโดนแดด เช่น ต้นแขนด้านใน แทบไม่ต่างจากยาหลอก

แปลเป็นภาษาง่ายๆ คือ ถ้าจะได้ผล ก็น่าจะเป็นการช่วยให้รอยคล้ำจากแดดจางลงเล็กน้อย มากกว่าการเปลี่ยนสีผิวพื้นฐานที่เรามีมาแต่กำเนิดค่ะ

ทำไมผลวิจัยยังสรุปได้ไม่เต็มปาก

เพราะงานวิจัยที่มีอยู่ยังมีข้อจำกัดหลายข้อ ซึ่งควรรู้ไว้ก่อนเชื่อรีวิวค่ะ

• กลุ่มตัวอย่างเล็กและระยะสั้น ส่วนใหญ่มีคนแค่ 30 ถึง 80 กว่าคน และติดตามผลแค่ 1 ถึง 3 เดือน ยังไม่รู้ผลระยะยาว
• ผลไม่คงทน งานทบทวนของ Sonthalia และคณะ (2018) ระบุว่าผลต่อสีผิวที่รายงานไว้นั้นกลับคืนได้ ส่วนงานของ Richie และคณะ (2015) พบว่าระดับกลูตาไธโอนในเลือดที่เพิ่มขึ้นจากการกิน กลับสู่ค่าเดิมภายใน 1 เดือนหลังหยุด
• การดูดซึมยังเป็นข้อถกเถียง อย. ไทยเคยเผยแพร่ว่ากลูตาไธโอนถูกย่อยในทางเดินอาหารจนดูดซึมได้น้อยมาก ขณะที่งานของ Richie ในผู้ใหญ่ 54 คนพบว่ากินวันละ 250 หรือ 1,000 มก. นาน 6 เดือน ระดับในเลือดเพิ่มขึ้นได้ แต่งานนี้ไม่ได้วัดสีผิว
• ทุนวิจัย บางงานได้ทุนจากบริษัทผู้ผลิตกลูตาไธโอน จึงควรรองานอิสระที่ใหญ่กว่านี้มายืนยัน

ส่วนสูตรที่บอกว่าดูดซึมดีกว่า เช่น แบบไลโปโซม มีสรุปหลักฐานไว้แยกใน ไลโปโซมคืออะไร ดูดซึมดีกว่าจริงไหม ค่ะ

อะไรกำหนดสีผิวของเราจริงๆ

สีผิวพื้นฐานของแต่ละคนถูกกำหนดโดยพันธุกรรมเป็นหลัก ส่วนที่เปลี่ยนไปมาได้ในชีวิตประจำวันส่วนใหญ่มาจากแดดค่ะ

1. พันธุกรรม กำหนดสีผิวตั้งต้น

ผิวที่ไม่ค่อยโดนแดด เช่น ต้นแขนด้านใน คือสีผิวจริงของเรา ไม่มีอาหารเสริมตัวไหนเปลี่ยนสีนี้ได้อย่างถาวร

2. แดด ตัวการที่ทำให้ผิวคล้ำขึ้นกว่าเดิม

ทั้งรังสียูวีและแสงที่มองเห็นได้กระตุ้นให้ผิวสร้างเม็ดสีเพิ่ม ผิวคล้ำแดด รอยดำ ฝ้า กระ จึงมักอยู่ตรงหน้าและแขน วิธีที่มีหลักฐานชัดที่สุดคือกันแดดให้ดี อ่านต่อได้ที่ ฝ้า กระ จุดด่างดำจากแดดเมืองไทย ป้องกันอย่างไร

3. ผิวที่ดูหมอง ไม่ได้แปลว่าคล้ำ

หลายครั้งที่รู้สึกว่าหน้าดำ จริงๆ คือผิวหมองจากการนอนน้อยหรือขาดสารอาหาร อ่านต่อได้ที่ ผิวหมองคล้ำเกี่ยวกับลำไส้ไหม

ฉีดกลูต้าผิวขาว เสี่ยงกว่าที่คิด

การฉีดกลูต้าเข้าเส้นเลือดเพื่อให้ผิวขาวมีความเสี่ยงสูง และยังไม่มีหลักฐานว่าได้ผลค่ะ อย. ไทยระบุว่าการฉีดกลูตาไธโอนเพื่อผิวขาว ยังไม่มีการรับรองความปลอดภัย และมีความเสี่ยงอันตรายมาก

องค์การอาหารและยาสหรัฐอเมริกา (US FDA) ก็เตือนว่ายังไม่มียาฉีดตัวไหนได้รับอนุมัติให้ใช้เพื่อผิวขาว ผลิตภัณฑ์ฉีดที่ขายออนไลน์อาจปนเปื้อนหรือมีสารที่ไม่รู้ที่มา และการฉีดที่ไม่ถูกหลักอาจทำให้ติดเชื้อได้ งานทบทวนของ Sonthalia และคณะ (2016) ระบุว่ายังไม่มีหลักฐานว่าการฉีดได้ผล และ อย. ฟิลิปปินส์เคยออกประกาศเตือนเรื่องนี้

ถ้าอยากลองกินกลูต้า ควรรู้อะไรก่อน

ในงานวิจัยแบบรับประทานระยะสั้น ส่วนใหญ่รายงานว่าผู้เข้าร่วมทนได้ดี แต่ “ทนได้ในงานวิจัย 3 เดือน” ไม่เท่ากับ “ใช้ได้กับทุกคนตลอดไป” ค่ะ ก่อนเริ่มลองดูข้อเหล่านี้

• หญิงตั้งครรภ์ ให้นมบุตร และเด็ก ไม่ควรกิน เพราะไม่มีข้อมูลความปลอดภัยในกลุ่มนี้
• มีโรคตับ โรคไต หรือกินยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน อย. ไทยเตือนว่าการกินติดต่อกันนานๆ อาจมีผลต่อการทำงานของไต ส่วนในงานของ Weschawalit มีผู้เข้าร่วม 2 คนต้องออกจากการศึกษาเพราะค่าการทำงานของตับสูงขึ้น
• ดูส่วนผสมอื่นในสูตรด้วย หลายสูตรใส่วิตามินซี ซิงก์ หรือกรดอัลฟาไลโปอิก วิตามินซีไม่ควรเกินวันละ 2,000 มก. ซิงก์ไม่ควรเกินวันละ 40 มก. ตามเกณฑ์ของ NIH รวมทุกแหล่งที่กิน ส่วนกรดอัลฟาไลโปอิกอาจทำให้น้ำตาลในเลือดลดลง คนที่กินยาเบาหวานควรปรึกษาแพทย์ก่อน
• เช็กเลข อย. บนฉลาก และระวังคำโฆษณาที่บอกว่าขาวถาวร รักษาโรค หรือเห็นผลใน 7 วัน ซึ่งเกินกว่าที่หลักฐานรองรับ
• ตั้งความหวังให้พอดี ถ้าจะลอง ผลที่งานวิจัยเห็นคือเปลี่ยนเล็กน้อยในบางจุด และยังต้องกันแดดควบคู่ทุกวัน มิฉะนั้นแดดจะกลบผลทั้งหมด

ถ้ามีผื่น คัน ท้องไส้ปั่นป่วน หรืออาการผิดปกติหลังเริ่มกิน ให้หยุดและปรึกษาแพทย์ค่ะ

ถ้าอยากดูตัวอย่างฉลากที่บอกปริมาณทุกส่วนผสมและมีเลข อย. ชัดเจน ลองดู ESSNTLX ไลโป กลูต้า คอมเพล็กซ์ ซึ่งเป็นสินค้าพาร์ทเนอร์ของนารักษ์ ในหน้าสินค้าเราสรุปงานวิจัยของแต่ละส่วนประกอบไว้ตามจริง รวมถึงส่วนที่ยังสรุปไม่ได้ด้วยค่ะ

คำถามที่พบบ่อยเรื่องกินกลูต้า

กินกลูต้านานแค่ไหนถึงจะเห็นผล?

ในงานวิจัยใช้เวลาตั้งแต่ 4 ถึง 12 สัปดาห์ และผลที่เห็นเป็นการเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยในบางจุด ไม่มีงานไหนยืนยันว่าเห็นผลชัดใน 1 ถึง 2 สัปดาห์อย่างที่โฆษณาบางเจ้าบอกค่ะ

หยุดกินกลูต้าแล้วผิวจะกลับมาคล้ำไหม?

มีแนวโน้มว่าใช่ค่ะ งานทบทวนระบุว่าผลต่อสีผิวกลับคืนได้ และระดับกลูตาไธโอนในเลือดก็กลับสู่ค่าเดิมหลังหยุดราว 1 เดือน สิ่งที่ช่วยรักษาผิวไม่ให้คล้ำเพิ่มได้ระยะยาวคือการกันแดด

ผู้ชายกินกลูต้าได้ไหม?

งานวิจัยส่วนใหญ่ทำในผู้หญิง ข้อมูลในผู้ชายจึงมีน้อย หลักความปลอดภัยเหมือนกัน คือดูโรคประจำตัวและยาที่กิน ส่วนผิวคล้ำจากงานกลางแจ้ง การกันแดดได้ผลชัดกว่าค่ะ

แหล่งอ้างอิง

• Arjinpathana N, Asawanonda P. Glutathione as an oral whitening agent, a randomized, double-blind, placebo-controlled study. Journal of Dermatological Treatment. 2012;23(2)97 to 102.
• Weschawalit S, Thongthip S, Phutrakool P, Asawanonda P. Glutathione and its antiaging and antimelanogenic effects. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology. 2017;10.
• Sitohang IBS, Anwar AI, Jusuf NK, et al. Evaluating oral glutathione plus ascorbic acid, alpha-lipoic acid, and zinc aspartate as a skin-lightening agent, an Indonesian multicenter, randomized, controlled trial. Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology. 2021;14.
• Handog EB, Datuin MS, Singzon IA. An open-label, single-arm trial of the safety and efficacy of a novel preparation of glutathione as a skin-lightening agent in Filipino women. International Journal of Dermatology. 2016;55.
• Dilokthornsakul W, Dhippayom T, Dilokthornsakul P. The clinical effect of glutathione on skin color and other related skin conditions, a systematic review. Journal of Cosmetic Dermatology. 2019;18.
• Sonthalia S, Daulatabad D, Sarkar R. Glutathione as a skin whitening agent, facts, myths, evidence and controversies. Indian Journal of Dermatology, Venereology and Leprology. 2016;82.
• Sonthalia S, Jha AK, Lallas A, et al. Glutathione for skin lightening, a regnant myth or evidence-based verity? Dermatology Practical and Conceptual. 2018;8.
• Richie JP, Nichenametla S, Neidig W, et al. Randomized controlled trial of oral glutathione supplementation on body stores of glutathione. European Journal of Nutrition. 2015;54.
• สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา กองพัฒนาศักยภาพผู้บริโภค. เรื่องเข้าใจผิดๆ ของกลูตาไธโอน. 2563.
• U.S. Food and Drug Administration. Injectable skin lightening and skin bleaching products may be unsafe. Consumer Update.
• NIH Office of Dietary Supplements. Vitamin C and Zinc fact sheets.

ผิวที่ดูดีไม่จำเป็นต้องขาวขึ้น ผิวที่สม่ำเสมอและไม่มีรอยคล้ำจากแดด คือเป้าหมายที่ทำได้จริงกว่าค่ะ

บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการวินิจฉัยหรือการรักษาจากแพทย์